In het kort
- Die Linke heeft de verkiezingen in Berlijn gewonnen en wil verhuurders met meer dan 3000 woningen onteigenen, goed voor 240.000 woningen.
- De vergoeding moet ruim onder de marktwaarde liggen; de partij rekent op 10 tot 17 miljard euro, economen op zo’n 50 miljard.
- Merz wil het plan federaal blokkeren en de SPD is tegen, maar voor Die Linke is het een breekpunt.
Berlijn
Foto: noelsch / Pixabay
Vastgoed Insider
Insiders lezen alles.
De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.
Berlijn krijgt hoogstwaarschijnlijk voor het eerst een burgemeester van Die Linke. De partij wil regeren met de Groenen en de SPD en voerde campagne met een opvallende belofte: grote vastgoedbedrijven onteigenen. In een stad waar 84 procent huurt, sloeg dat aan, zo schrijft ook de NOS.
De 240.000 woningen gaan naar een nieuwe stedelijke organisatie. Samen met de sociale huurvoorraad krijgt de stad zo zeggenschap over 30 procent van de huurmarkt. Grootste doelwit is Vonovia, met 130.000 woningen de grootste verhuurder van Berlijn. De huren moeten worden bevroren of dalen. Omdat huurcontracten gekoppeld zijn aan een wijkgemiddelde, raakt dat ook particuliere verhuurders.
Duur en juridisch riskant
De schadevergoeding moet ver onder de marktwaarde liggen. Volgens de Berlijnse rekenkamer kan dat, maar met grote juridische risico’s. Die Linke wil de 10 tot 17 miljard euro lenen en over tientallen jaren aflossen uit huuropbrengsten.
Onderzoeker Konstantin Kholodilin van denktank DIW schat de kosten op 50 miljard en twijfelt of de leningen terug te betalen zijn bij dalende huren. Ook verwacht hij dat investeerders Berlijn gaan mijden, terwijl de stad 20.000 nieuwe woningen per jaar nodig heeft. “Met onteigening komt er geen een woning bij, maar wel een berg schulden.”
Bondskanselier Merz wil de onteigeningen federaal blokkeren en ook de SPD is tegen.
Het idee is niet nieuw. Begin deze eeuw verkocht een linkse stadsregering uit geldnood tienduizenden woningen, waardoor een handvol bedrijven een groot deel van de huurmarkt in handen kreeg. In 2021 stemde een meerderheid van de Berlijners in een referendum voor onteigening, maar die uitslag werd nooit uitgevoerd.
De Berlijnse huurdersvereniging Mieterverein twijfelt aan de haalbaarheid en wijst op alternatieven, zoals private verhuurders verplichten een deel van hun woningen als sociale huur aan te bieden en meer handhaving op bestaande huurregels.