Wie straks een vakantieappartement op een mooi Italiaans eiland bezit en een vergelijkbaar pand aan de Zeeuwse kust, betaalt over dat laatste pand aanzienlijk meer box 3-belasting. Niet omdat de Belastingdienst een hekel heeft aan Nederland, maar omdat de systematiek van de vastgoedbijtelling in de Wet werkelijk rendement box 3 voor binnenlands en buitenlands vastgoed fundamenteel anders uitpakt.
Even de basis: wat kost de bijtelling
Zoals we eerder uitlegden: voor box 3-vastgoed dat minder dan 90% van het jaar verhuurd wordt, rekent de fiscus met een forfaitaire vastgoedbijtelling van 3,35% van de waarde. Geen tegenbewijs mogelijk. Bij het box 3-tarief van 36% levert dat een effectieve belastingdruk van 1,21% van de WOZ-waarde per jaar op. Dat geldt ook als er geen huurder in zit en er feitelijk niets verdiend wordt.
Voor een appartement met een waarde van €400.000 betekent dat een jaarlijkse aanslag van ruim €4.800. En die bijtelling geldt niet alleen voor vakantiewoningen: elk box 3-pand dat minder dan 328 dagen per jaar verhuurd is – een winkelpand tussen twee huurders in, een woning die tijdelijk leeg staat – valt in dezelfde categorie.
Het Vakantie-effect
Wie een vergelijkbaar appartement op een Italiaans eilandje bezit, geeft dat op in de Nederlandse box 3-aangifte. Nederland heeft met veel landen belastingverdragen afgesloten die bepalen dat het recht om belasting te heffen over onroerend goed ligt in het land waar dat vastgoed staat. Italië heft dus lokaal over het Italiaanse appartement. Nederland is daarna verplicht een vrijstelling te verlenen ter voorkoming van dubbele belasting, de zogenoemde aftrek ter voorkoming van dubbele belasting (tvvdb).
In de praktijk betekent dit dat door de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting er de facto in Nederland niet geheven wordt over de waarde van een vakantiewoning in het buitenland. De vastgoedbijtelling van 3,35% wordt in de Nederlandse aangifte netjes uitgerekend, en vervolgens via de evenredigheidsmethode vrijgesteld. Per saldo betaal je over het Italiaanse appartement in Nederland niets. Over het Zeeuwse appartement betaal je die 1,21% gewoon wél.
Een rekenvoorbeeld
Twee identieke appartementen, waarde €400.000, beide niet verhuurd:
Nederlands appartement: 3,35% x €400.000 = €13.400. Box 3-belasting: 36% x €13.400 = €4.824 per jaar.
Spaans appartement: zelfde berekening in de Nederlandse aangifte, daarna vrijstelling op basis van het belastingverdrag. Nederlandse box 3-heffing: €0.
Jaarlijks verschil: bijna €5.000, puur op basis van locatie.
Niet alleen vakantiewoningen, maar een verkapte leegstandsheffing
De wetgever heeft de vastgoedbijtelling ontworpen om het gebruik van vastgoed voor eigen genoegen te belasten. Maar in de praktijk leidt dit ertoe dat Nederlandse vakantiewoningen fiscaal minder aantrekkelijk worden en buitenlandse een stuk voordeliger. Het is een onbedoeld bijeffect van de samenloop tussen de vastgoedbijtelling en de internationale verdragsverplichtingen, maar het is wel een reëel bijeffect, met een meetbaar prijskaartje.
De discussie gaat doorgaans over vakantiehuisjes, maar de reikwijdte is breder. De vastgoedbijtelling treft niet alleen de eigenaar van bijvoorbeeld een vakantiehuisje aan het Grevelingenmeer. Verhuurde appartementen, winkelpanden, kantoren, bedrijfspanden, garageboxen en landbouwgrond vallen allemaal in box 3, en de bijtelling maakt geen onderscheid.
Of het pand leeg staat omdat de markt tegenzit of omdat de eigenaar het zelf af en toe gebruikt: fiscaal gezien is het hetzelfde.
Dus hoewel deze bijtelling nu vaak wordt gezien als een vakantiehuisjes belasting gaat het eigenlijk om een verkapte leegstandsbelasting.
“Die die bijtelling geldt voor alle onroerende zaken”, zei Vastgoed Belang-voorzitter Niek Verra daarover eerder. “Dus ook als je een leegstaand pand hebt dat je wil transformeren, dan moet je straks bijtelling gaan betalen”.
De vastgoedbijtelling is juridisch kwetsbaar, er is onder meer discussie over de vraag of een forfait zonder tegenbewijs een ‘besparing’ als belastbaar inkomen mag behandelen, en of het percentage van 3,35% überhaupt realistisch is. In de Tweede Kamer is wel een motie aangenomen om het vastgoedbijtellingspercentage van 3,35% zo snel mogelijk te actualiseren. Zolang dat niet is gebeurd, blijft het verschil tussen een appartement aan de Zeeuwse kust en een aan de Costa Blanca fiscaal gezien aanzienlijk