‘Verhuurders kunnen nauwelijks nog iets verdienen aan de verhuur’
Twee jaar na de invoering van de Wet betaalbare huur wordt de balans opnieuw opgemaakt. Veel verrassingen levert die niet op: het aantal huurwoningen neemt...
In het kort
Insiders lezen alles.
De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.
De rem op de Nederlandse vastgoedmarkt zit tegenwoordig op een andere plek dan investeerders gewend waren. Niet de kredietverlening door banken houdt projecten tegen, maar een tekort aan eigen vermogen. Dat stelt NLInvesteert, dat onder andere in een artikel bij FM spreekt van een financieringsgat in het middensegment van de markt.
Volgens directeur Dirkjan Takke blijven daardoor ook projecten liggen die op papier prima renderen. “De grootste rem op de vastgoedmarkt is tegenwoordig het gebrek aan eigen vermogen. Daardoor blijven ook projecten met een uitstekende businesscase liggen”, aldus Takke.
De zorgen over financiering zijn op zichzelf niet nieuw. Ontwikkelaars krijgen kantoorprojecten steeds vaker niet meer rond door gestegen bouwkosten, een hogere rente en een afnemend aantal huurders. Op verschillende plekken worden ontwikkelingen stilgelegd of uitgesteld. Het knelpunt is nu wel verschoven: niet het vreemd vermogen, maar het eigen vermogen bepaalt nu of een project doorgaat.
Het probleem concentreert zich in een herkenbaar segment. Projecten tussen 10 en 50 miljoen euro ondervinden volgens NLInvesteert de meeste hinder. Die zijn vaak te groot voor particuliere investeerders, terwijl institutionele beleggers zich juist op grotere transacties richten. Banken zijn tegelijk terughoudender geworden.
Zo ontstaat een gat waar veel courante objecten in vallen. Het gaat niet om marginale plannen, maar om projecten die de toets van een businesscase doorstaan en toch geen kapitaal vinden om van de grond te komen.
Een project van tussen de 10 en 50 miljoen euro koop je in je eentje niet. De clubdeal is daarvoor de gebruikelijke route: een klein aantal partijen, vaak drie tot tien, koopt samen één specifiek object via een aparte BV of CV waarin ieder een participatie houdt. Geen fonds met prospectus, maar een eenmalige constructie rond die ene deal.
Tickets liggen doorgaans tussen enkele tonnen en enkele miljoenen, met een vooraf afgesproken exithorizon. Zo koop je samen wel het pand dat je alleen niet rond krijgt, in het gat waar de markt het nu laat afweten. Lees hier meer over clubdeals en hoe ze werken.
Verduurzaming en transformatie van bestaande gebouwen lopen vertraging op, omdat juist deze projecten in het middensegment zitten.
“Gebouwen kunnen worden verduurzaamd en leegstaande kantoren krijgen een nieuw leven, maar zonder voldoende eigen vermogen gebeurt er niets”, stelt Takke. Het knelpunt is dus niet dat de plannen ontbreken, maar dat de partijen ontbreken die de eerste kapitaallaag willen invullen.
Voor investeerders is dat de andere kant van hetzelfde verhaal. Waar kapitaal schaars is en gevestigde partijen zich terugtrekken, ontstaat ruimte voor wie wél eigen vermogen of alternatieve kapitaaloplossingen kan inbrengen. NLInvesteert ziet de vraag naar zulke oplossingen toenemen.
Takke legt de grootste kansen voor waardecreatie nadrukkelijk bij de bestaande voorraad. “Nederland heeft geen tekort aan goede vastgoedprojecten, maar aan partijen die willen investeren waar de markt het laat afweten.”
Voor de belegger die het middensegment durft in te stappen, is de rekensom daarmee eenvoudiger dan de markt suggereert: de projecten zijn er, de businesscases staan, en de concurrentie om ze te financieren is juist nu klein.