Huurprijsregulering: een rem op de woningmarkt

Jong stel

Jong stel Foto: CNS

  • Huurprijsregulering leidt tot ernstige wonikorten en lange wachtlijsten.
  • De regelgeving bevordert sociale segregatie en inefficiënte woningbenutting.
  • De economische nadelen wegen zwaarder dan de vermeende sociale voordelen.

Hoe zat het ook alweer met de gevolgen van huurprijsregulering in het buitenland? Laten we eens terugkijken naar een rapport van het European Policy Information Center, Epicenter.

Huurprijsregulering, vaak ingevoerd met de beste bedoelingen om betaalbare huisvesting te waarborgen, heeft wereldwijd geleid tot diverse onbedoelde en negatieve gevolgen.

Uit onderzoek van het Epicenter blijkt dat deze reguleringen niet alleen falen in hun doelstellingen, maar ook aanzienlijke economische en sociale schade veroorzaken.

Woningtekorten en lange wachtlijsten

Een van de meest directe gevolgen van huurprijsregulering is een significante daling in het aantal beschikbare huurwoningen. In steden zoals Stockholm, waar huurprijsregulering sinds 1942 van kracht is, leidt dit tot een gemiddelde wachttijd van 11,3 jaar voor een huurwoning, oplopend tot 30 jaar voor sterk gesubsidieerde appartementen.

De regulering zorgt ervoor dat huren kunstmatig laag worden gehouden, wat resulteert in een vraag die het aanbod ver overstijgt. Dit veroorzaakt ernstige woningtekorten en dwingt veel potentiële huurders om jarenlang op een wachtlijst te staan.

Sociale segregatie

Huurprijsregulering draagt bij aan sociale segregatie door insiders (huurders met bestaande contracten) te bevoordelen boven outsiders (nieuwe of potentiële huurders).

In Zweden bijvoorbeeld profiteren huurders met bestaande contracten van de gereguleerde lage huren, terwijl nieuwe huurders vaak aangewezen zijn op dure secundaire markten of zelfs de illegale markt voor huurcontracten.

Dit systeem zorgt ervoor dat goed verbonden individuen toegang krijgen tot de beste woningen, terwijl sociaal en economisch kwetsbare groepen naar de minst aantrekkelijke gebieden worden gedwongen.

Inefficiënte woningbenutting

Een ander belangrijk probleem is de inefficiënte benutting van de bestaande woningvoorraad.

Omdat huurprijsverhogingen vaak alleen zijn toegestaan bij verbeteringen van de woningstandaard, worden verhuurders gestimuleerd om dure renovaties uit te voeren die niet altijd economisch gerechtvaardigd zijn.

Dit leidt tot een te hoge woningstandaard en sluit huurders met lagere inkomens uit van de stedelijke centra. Daarnaast resulteert dit systeem in lange woon-werkafstanden voor gezinnen, omdat grote appartementen in aantrekkelijke wijken vaak worden bezet door kleine huishoudens of individuen.

Economische en politieke implicaties

De economische kosten van huurprijsregulering zijn enorm. Ze belemmeren economische groei en sociale mobiliteit, en verminderen de efficiëntie van de woningmarkt. Bovendien leiden deze regelgevingen tot politieke impasses, omdat bestaande huurders sterke belangengroepen vormen die tegen hervormingen zijn.

De ervaringen in landen zoals Zweden laten zien dat huurprijsregulering vaak averechts werkt.

De regelgeving zorgt voor woningtekorten, bevordert sociale segregatie en leidt tot inefficiënties in de woningmarkt. Het is een dure les voor beleidsmakers wereldwijd dat goedbedoelde interventies vaak onverwachte en ongewenste gevolgen kunnen hebben.

Dit artikel roept beleidsmakers op om de complexe dynamiek van de woningmarkt te erkennen en te overwegen om huurprijsregulering te vervangen door meer gerichte en effectieve maatregelen om woningnood en betaalbaarheid aan te pakken.

Elise Aitink

Esther is een van de founders van de Vastgoedfabriek. Onder dit label vallen de volgende bedrijven: Max Rental, Fortus Vastgoedfondsen en Cube Investment. Met deze bedrijven beheert ze ruim 1100 woningen in de regio Rotterdam en Den Haag, bezit ze 116 eenheden die allemaal zelf her-ontwikkeld zijn en faciliteert ze vastgoedfondsen voor investeerders die liever indirect in vastgoed investeren. Ook host ze een succesvolle podcast met ruim 200.000 unieke downloads.