Nieuws

Kabinet trekt 18 miljard uit voor infra, 355 miljoen voor bereikbaarheid 30.000 woningen

17 oktober 2026 Redactie 5 min. lezen

In het kort

Vastgoed Insider

Insiders lezen alles.

De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.

Het kabinet gaat de komende jaren vooral repareren in plaats van bouwen. Van de circa € 18 miljard die tot en met 2041 beschikbaar komt, gaat het grootste deel naar onderhoud en vervanging van verouderde bruggen, sluizen, wegen en spoor. Om dat te betalen worden tal van geplande projecten niet uitgevoerd.

De rijksbijdrage voor onder meer een nieuwe sluis bij Kornwerderzand, een betere verbinding met Ameland, extra capaciteit voor RandstadRail en de Rotterdamse metro en de aanpak van de A27 tussen Zeewolde en Eemnes gaat naar nul. Het kabinet noemt dat ‘pauzeren’, maar er is voorlopig geen geld voor. Woningbouw ontspringt grotendeels de dans: bestaande afspraken over de ontsluiting van nieuwe wijken blijven staan.

Dat staat in een Kamerbrief van minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat.

Onderhoud gaat voor aanleg

Veel infrastructuur in Nederland is aangelegd in de jaren vijftig, zestig en zeventig en is toe aan vervanging. Volgens de Staat van de Infrastructuur van Rijkswaterstaat is de technische staat in 2025 verder verslechterd. RTL Z meldt dat het aantal plekken waar onderhoud volgend jaar waarschijnlijk wordt uitgesteld, is gestegen van 136 naar 378.

Het is de rekening voor twintig jaar uitstel, die nu wordt betaald op een moment dat geld en bouwcapaciteit duur zijn, kunnen we wel zeggen.

Grote posten zijn de vernieuwing van wegen en vaarwegen (€ 6,6 miljard), het basisonderhoud voor de komende acht jaar (€ 4,9 miljard), het Gemaal IJmuiden (€ 2,3 miljard) en een nieuw beveiligingssysteem voor het spoor (€ 1,9 miljard). Een deel van het geld is er nog niet. Het ministerie rekent op een besparing van € 2,4 miljard door minder regels en meer standaardisatie, maar die is volgens de brief nog niet gerealiseerd.

Woningbouwafspraken blijven staan

Voor beleggers en ontwikkelaars is belangrijk dat het kabinet de bestaande afspraken uit het programma Woningbouw en Mobiliteit niet aantast. Het gaat om zestien projecten met samen ruim € 6,7 miljard aan gereserveerde middelen. Daaronder vallen de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht (€ 1,6 miljard), de Merwedelijn voor de nieuwe Utrechtse wijk Merwede (€ 1,5 miljard), de Oostflank van Rotterdam inclusief Stadionpark (€ 858 miljoen), de A58 en de spoorknoop bij Eindhoven, de Vlietlijn tussen Den Haag en Rijswijk en de A6 bij Almere.

Daar komt € 355 miljoen bij voor de vier grootschalige woningbouwgebieden die in 2025 zijn aangewezen: Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo/Enschede. Daar komen samen bijna 30.000 woningen. De gemeenten mogen het geld besteden aan wegen, fietspaden of openbaar vervoer.

Ook Brainport Eindhoven krijgt extra geld (plus € 635 miljoen). Volgens het kabinet is dat cruciaal voor de economische ontwikkeling en de woningbouw in die regio.

Wie niet levert, kan geld kwijtraken

Er zit wel een stok achter de deur. Het kabinet wil strakker sturen op voortgang, met het oog op de doelstelling van 100.000 woningen per jaar. Als regio’s de gemaakte afspraken niet nakomen, kan het Rijk zijn bijdrage (deels) terugvorderen. Gaat een project te traag, dan kan het geld naar een woningbouwproject dat sneller loopt. Ook kan worden gekozen voor een andere vorm van ontsluiting als die sneller klaar is.

Daarmee verschuift het risico naar gemeenten en ontwikkelaars. Een woningbouwlocatie met infrastructuurgeld op papier is niet meer vanzelf een zekerheid. Dat geld blijft alleen staan als het project ook echt vordert.

Bouwen waar de wegen al liggen

De brief zegt ook iets over waar in de toekomst gebouwd wordt. Bij de vijf nieuwe grootschalige woningbouwgebieden, die dit najaar in de Nota Ruimte worden aangewezen, is gekozen voor plekken waar al voldoende ontsluiting is. Het kabinet wil bouwen waar mensen dicht bij hun werk kunnen wonen, zodat er minder in bereikbaarheid hoeft te worden geïnvesteerd.

De bewindslieden waarschuwen dat omgevingsplannen voor woningbouw kunnen stranden bij de rechter als de bereikbaarheid onvoldoende is. Omdat er weinig geld is voor nieuwe infrastructuur, moet steeds vaker worden afgewogen hoeveel extra druk op wegen en OV acceptabel is. Locaties die op nieuwe infrastructuur wachten, worden daarmee onzekerder.

Dat raakt gebieden waar wel grote woningbouwambities liggen. De A27 Zeewolde-Eemnes gaat naar nul. De verkenning wordt wel afgerond, met aandacht voor de woningbouwopgave en de komst van een kazerne in Zeewolde. De Ring Utrecht was al van tafel. Voor projecten op langere termijn, zoals Utrecht Groot Merwede Rijnenburg, de IJmeerverbinding tussen Amsterdam en Almere en een ringlijn in Amsterdam, wil het kabinet wel beslisinformatie blijven verzamelen. Zo komen grote woningbouwplannen van nationaal belang niet onnodig tot stilstand, maar geld is er nu niet.

‘Baathebber’ moeten mogelijk zelf meebetalen

Het kabinet onderzoekt ook nieuwe manieren om infrastructuur te betalen. In de metropoolregio Amsterdam kan dat gaan om ‘een bijdrage door gebruikers of baathebbers in de regio’. Dat is voor vastgoedeigenaren rond nieuwe OV-verbindingen iets om in de gaten te houden. Ook wil het kabinet weten of pensioenfondsen willen meebetalen. Voor het einde van het jaar komt er een plan van aanpak.

De prioritering is nog niet definitief. De Tweede Kamer kan de brief betrekken bij de begrotingsbehandeling van Infrastructuur en Waterstaat op 28 en 29 oktober. Begin november volgt overleg met de regio’s. De politieke besluitvorming vindt plaats bij de Voorjaarsnota 2027.

Schrijf je in en mis niets

Elke week het vastgoednieuws voor de ondernemende vastgoedbelegger die wil groeien en rendement maken