In het kort
- Een kwart van alle nieuwbouwprojecten loopt vertraging op omdat er te weinig woningen zijn verkocht, blijkt uit een rondgang van de NVM.
- In de eerste negen maanden van 2026 gingen circa 18.100 nieuwbouwwoningen van de hand, tegen 19.700 een jaar eerder, terwijl het aanbod toenam.
- Kopers kiezen vaker voor bestaande woningen, mede door het aanbod dat vrijkomt via uitponden. Nieuwbouw kost inmiddels gemiddeld 8% meer dan een vergelijkbare bestaande woning.
Bouwvakker
Foto: CNS
Vastgoed Insider
Insiders lezen alles.
De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.
Bezwaarprocedures, vergunningstrajecten en netcongestie waren al jaren de bekende vertragers van woningbouw. Daar komt nu een nieuwe bij: de verkoop hapert. Volgens een rondgang van de NVM onder makelaars staat een kwart van de nieuwbouwprojecten stil of loopt achter omdat te weinig woningen zijn verkocht, meldt het Financieele Dagblad.
Dat raakt direct aan de financiering. Ontwikkelaars kunnen doorgaans pas starten als 70% van een project is verkocht. Waar woningen eerder binnen twee à drie maanden weg waren, loopt dat bij BPD nu op richting vijf tot zes maanden. Afbouwverzekeraar Woningborg sloot dit jaar tot nu toe 9% minder afbouwverzekeringen af dan in dezelfde periode vorig jaar.
Concurrentie uit de bestaande voorraad
Een belangrijke oorzaak ligt dicht bij de beleggersmarkt. Door de uitpondgolf zijn de afgelopen jaren tienduizenden voormalige huurwoningen op de koopmarkt gekomen. Dat zijn direct bewoonbare woningen, grotendeels appartementen, en daarmee precies het segment waarin nieuwbouw nu het meest worstelt. Er is zo meer keuze voor de potentiële koper.
Daarbij is nieuwbouw relatief duur geworden. Onderzoek van Brainbay, onderdeel van de NVM, laat zien dat nieuwbouwkopers gemiddeld 8% meer betalen dan de marktwaarde van een vergelijkbare bestaande woning.
Vóór 2016 was nieuwbouw vaak juist goedkoper. Woningen zijn kleiner geworden zonder dat de prijs meebewoog, terwijl bouwkosten en duurzaamheidseisen stegen.
Ook de oplopende hypotheekrente, die het FD in verband brengt met de oorlog tussen de VS en Iran, drukt op de betaalbaarheid.
Appartementen het zwakst
De bouwtijd weegt bij appartementen extra zwaar. Een complex kan drie tot vier jaar in aanbouw zijn, terwijl kopers al rente over het bouwdepot betalen. ING-econoom Sander Burgers wijst er tegen0ver de krant op dat starters die lasten naast hun huur dragen en doorstromers naast hun bestaande hypotheek, soms met voorgefinancierde overwaarde. Bij een bestaande woning is die overbruggingsperiode veel korter.
Verder bestaat inmiddels 55% van het nieuwbouwaanbod uit appartementen, en in nieuwe plannen ligt dat aandeel vaak hoger. NVM Wonen spreekt van een mismatch tussen vraag en aanbod. Grondgebonden woningen tot circa € 420.000 verkopen volgens Van Wijnen nog goed; het duurdere segment en appartementen staan onder druk.