Minder woningverkopen, maar hogere prijzen in 2024
De prijzen voor bestaande woningen zullen in 2024 tussen de 7 en 10 procent stijgen, zo verwacht financieel intermediair Van Bruggen Adviesgroep. Vastgoed Insider Insiders...
In het kort
De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.
“Nooit over nagedacht. Wel slim. Gaat in mijn geval om ca. €25.000 extra aftrek.”
Excl. 21% btw · maandelijks opzegbaar Excl. 21% btw · ruim 2 maanden voordeliger
Direct toegang tot alle kennis, de communities en de app.
Ben je al lid? Log hier in
Wie antikraak woont, sluit meestal geen gewone huurovereenkomst. Vaak gaat het om een bruikleenovereenkomst, waarbij iemand tijdelijk in een leegstaand pand mag verblijven om leegstand te voorkomen.
Maar kan zo’n antikraakconstructie dan toch als huur worden gezien en heeft de bewoner vervolgens recht op huurbescherming?
Die vragen kwamen aan bod in een kort geding bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant, afgelopen maand. Een man woonde sinds februari 2025 in een kamer in een voormalig kloostercomplex. Het pand was eigendom van woningcorporatie WonenBreburg en was voor tijdelijk leegstandsbeheer ondergebracht bij Alvast Antikraak. Toen de beheerder de overeenkomst beëindigde en de bewoner niet wilde vertrekken, belandde de zaak bij de rechter.
De bewoner had twee overeenkomsten gesloten: een dienstverleningsovereenkomst en een bruikleenovereenkomst. Voor zijn verblijf betaalde hij maandelijks € 343,50 aan de leegstandsbeheerder. Volgens Alvast was dit geen huurprijs, maar een vergoeding voor onder meer beheer, communicatie, administratie, onderhoud en bereikbaarheid bij calamiteiten.
De bewoner zag dat anders. Volgens hem was feitelijk sprake van huur en kon hij daarom aanspraak maken op huurbescherming.
Voor de rechter is de naam die partijen aan een contract geven niet beslissend. Het gaat erom welke afspraken daadwerkelijk zijn gemaakt. Bij zowel huur als bruikleen krijgt iemand een zaak van een ander in gebruik. Het belangrijke verschil is dat bij huur een tegenprestatie tegenover dat gebruik staat. Bruikleen vindt in beginsel zonder zo’n tegenprestatie plaats.
Een kostenvergoeding maakt een bruikleenconstructie niet automatisch tot huur. Wanneer de vergoeding uitsluitend is bedoeld voor reële, daadwerkelijk gemaakte kosten voor het behoud en bewoonbaar houden van de woonruimte, kan nog steeds sprake zijn van bruikleen.
Juist op dat punt ontstond in deze zaak twijfel. De rechter vond € 343,50 per maand voor een kleine kamer geen puur symbolisch bedrag. Daarom was van belang dat duidelijk werd waarvoor de bewoner precies betaalde.
Alvast had wel een overzicht ingediend met verschillende werkzaamheden, maar daarin stonden geen bedragen. Ook ontbraken facturen of andere documenten waarmee kon worden aangetoond welke kosten daadwerkelijk werden gemaakt en hoe deze zich verhielden tot de maandelijkse vergoeding.
Daarmee had de leegstandsbeheerder volgens de voorzieningenrechter onvoldoende aannemelijk gemaakt dat het volledige bedrag alleen bedoeld was om kosten te dekken. Het was dus mogelijk dat de bewoner met zijn maandelijkse betaling óók betaalde voor het gebruik van de kamer.
Dat heeft een belangrijk gevolg. De voorzieningenrechter sloot niet uit dat een bodemrechter uiteindelijk zou vaststellen dat juridisch sprake was van huur in plaats van bruikleen. Het enkele feit dat boven het contract ‘bruikleenovereenkomst’ staat en daarin is opgenomen dat geen huur wordt betaald, biedt een leegstandsbeheerder dus niet automatisch zekerheid.
Daarmee was de bewoner er echter nog niet. Want zelfs als zijn overeenkomst als huur moest worden beschouwd, bleef de vraag over of hij ook recht had op huurbescherming.
Alvast beriep zich op artikel 7:232 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat een uitzondering voor het gebruik van woonruimte dat naar zijn aard slechts van korte duur is. In dergelijke gevallen gelden de gebruikelijke regels voor huurbescherming niet.
Die uitzondering mag volgens de rechter niet gemakkelijk worden toegepast. Er moet onder meer worden gekeken naar het soort gebruik, de aard van de woonruimte en naar wat partijen bij het sluiten van de overeenkomst voor ogen hadden over de duur van het verblijf.
In deze zaak wezen verschillende omstandigheden op een duidelijk tijdelijk karakter. Het ging om een kamer in een voormalig kloostercomplex dat leegstond in afwachting van verkoop, verhuur, renovatie, sloop of een andere ontwikkeling. Ook stond in de overeenkomsten nadrukkelijk dat het verblijf tijdelijk was en dat de bewoner wist dat hij geen beroep op huurbescherming zou kunnen doen.
Daarnaast gold een opzegtermijn van slechts 28 dagen. Volgens de voorzieningenrechter bleek uit het geheel van die omstandigheden dat partijen vanaf het begin een tijdelijk verblijf voor ogen hadden, totdat er een nieuwe bestemming voor het klooster zou komen.
De voorzieningenrechter kwam daarom voorlopig tot een opvallende combinatie van conclusies. Enerzijds had Alvast onvoldoende aangetoond dat werkelijk sprake was van bruikleen. De overeenkomst zou dus juridisch best als huur kunnen worden gekwalificeerd.
Anderzijds hielp dat de bewoner niet. Volgens de rechter ging het in dat geval om huur van woonruimte die naar zijn aard slechts van korte duur was. Daardoor kon de man geen beroep doen op de normale huurbescherming.
Ook een belangenafweging veranderde daar niets aan. De bewoner had de kamer als hoofdverblijf en beschikte nog niet over andere woonruimte. Daartegenover stond dat de eigenaar het voormalige klooster weer nodig had en de bewoner al enige tijd wist dat dit zou gebeuren.
De man moet zijn kamer daarom ontruimen. Alvast had gevraagd om een termijn van drie dagen, maar de rechter vond dat te kort en gaf de bewoner veertien dagen na betekening van het vonnis.
De uitspraak laat vooral zien dat bij antikraak twee juridische vragen van elkaar moeten worden onderscheiden. Eerst moet worden vastgesteld of werkelijk sprake is van bruikleen of dat de afspraken feitelijk voldoen aan de kenmerken van huur, zo schrijft ook advocatenkantoor InHouse over deze zelfde zaak.
Als de vergoeding meer omvat dan aantoonbare kosten en mede wordt betaald voor het gebruik van de woonruimte, kan een antikraakovereenkomst juridisch als huurovereenkomst worden aangemerkt. De gekozen naam van het contract voorkomt dat niet.
Maar daarmee staat huurbescherming nog niet vast. Wanneer uit de aard van het pand, het gebruik en de afspraken tussen partijen voldoende duidelijk blijkt dat het verblijf slechts voor korte duur is bedoeld, kan de wettelijke uitzondering op de huurbescherming van toepassing zijn.
Voor deze antikraakbewoner betekende dat uiteindelijk: mogelijk wel huurder, maar geen huurbescherming.