In het kort
- Maarten Feilzer van het Professioneel Platform Vastgoed noemt de geplande uitzondering voor woningcorporaties op de renteaftrekbeperking onwenselijk, juridisch onjuist ingericht en in strijd met Europese regels.
- Het kabinet wil corporaties per 1 januari 2028 voor hun DAEB-activiteiten uitzonderen van de earningsstrippingmaatregel en verwacht daarvoor geen formele goedkeuring van Brussel nodig te hebben.
- Private verhuurders van sociale huur en middenhuur vallen er bewust buiten; volgens het kabinet zitten zij niet in een vergelijkbare positie.
Eelco Eerenberg, staatssecretaris van Financiën
Foto: © RVD, Foto: Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Vastgoed Insider
Insiders lezen alles.
De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.
De geplande uitzondering voor woningcorporaties op de earningsstrippingmaatregel stuit op felle kritiek uit de private vastgoedsector. Maarten Feilzer, voorzitter van de Stichting Professioneel Platform Vastgoed en oud-directeur bij Zadelhoff, stelt dat staatssecretaris Eerenberg “3 keer fout” zit.
Hij reageerde op een LinkedIn-bericht van Deloitte-jurist Matthijs Broekhuizen, die de belangrijkste passages uit de beantwoording van Kamervragen deelde.
De earningsstrippingmaatregel is de Nederlandse invulling van de Europese antimisbruikrichtlijn ATAD. De regel beperkt de renteaftrek in de vennootschapsbelasting tot 24 procent van de fiscale EBITDA en raakt kapitaalintensieve partijen met veel vreemd vermogen hard. Dat geldt voor woningcorporaties, maar net zo goed voor private vastgoedbeleggers.
Wenselijkheid, niet toelaatbaarheid
Feilzers eerste punt is dat het debat over de verkeerde vraag gaat. Het is volgens hem niet de vraag of een uitzondering voor corporaties juridisch mag, maar of die wenselijk is.
De woningbouw kan niet zonder private vastgoedondernemingen, en die worden door de huidige renteaftrekbeperking net zo goed geremd als de corporaties. Wie alleen corporaties ontziet, laat een groot deel van de bouwcapaciteit buiten beschouwing.
Een objectvrijstelling die geen objectvrijstelling is
Zijn tweede punt is juridisch. De ATAD-regels staan volgens Feilzer geen vrijstelling toe voor een bepaald type belastingplichtige, alleen voor bepaalde activiteiten. Het kabinet koppelt de uitzondering aan het begrip DAEB, diensten van algemeen economisch belang, in plaats van bijvoorbeeld aan gereguleerde huur. Omdat alleen corporaties DAEB-activiteiten in die zin uitvoeren, komt de uitzondering in de praktijk uitsluitend bij hen terecht. Daarmee is het volgens Feilzer feitelijk een subjectvrijstelling in de vorm van een objectvrijstelling.
Ten derde vindt Feilzer dat een andere eigendomsstructuur en een maatschappelijke opdracht niet rechtvaardigen dat corporaties selectief worden ondersteund ten opzichte van partijen die op dezelfde markt actief zijn. Dat zou in strijd zijn met Europese regelgeving.
De redenering van het kabinet
Het kabinet ziet dat anders. Woningcorporaties mogen uitsluitend actief zijn op het gebied van de volkshuisvesting en hun middelen alleen daarvoor inzetten. Het geld dat door de uitzondering binnen een corporatie blijft, is wettelijk gebonden en blijft in het stelsel. Bij private vastgoedpartijen komen de winsten volgens het kabinet ten goede aan investeerders. Gelet op het toezicht op corporaties en de beperking tot DAEB-activiteiten acht de staatssecretaris het onderscheid gerechtvaardigd. Het enkele feit dat private partijen ook huurwoningen aanbieden, maakt hun positie volgens hem niet vergelijkbaar.
Op het staatssteunpunt stelt het kabinet dat de uitzondering past binnen het DAEB-Vrijstellingsbesluit en daardoor zonder voorafgaande aanmelding bij de Europese Commissie kan worden ingevoerd. Wel erkent de staatssecretaris dat Brussel daar uiteindelijk over beslist. Het informele overleg moet nog plaatsvinden. Daarnaast loopt een apart Woningwettraject waarin de DAEB wordt uitgebreid met een beperkt deel betaalbare huisvesting; ook daarvan worden de fiscale gevolgen nog beoordeeld.
Opvallend is de koerswijziging. Eerdere kabinetten hielden jarenlang vol dat ATAD geen ruimte bood voor een uitzondering voor woningcorporaties, omdat de richtlijn daar niet in voorziet.
Niets voor private verhuurders, maar mag dat wel?
Ook corporaties krijgen niet alles. Rente die tot en met 2027 niet aftrekbaar was en wordt doorgeschoven, valt niet onder een ruimere aftrekmogelijkheid. Dat zou volgens het kabinet structureel ongeveer 50 miljoen euro kosten.
Voor private beleggers in huurwoningen verandert er voorlopig niets: de renteaftrekbeperking blijft volledig van toepassing, ook op sociale huur en middenhuur. Of de uitzondering standhoudt, hangt af van het overleg met de Europese Commissie. Feilzers juridische bezwaren raken precies de punten die Brussel moet toetsen. En als de DAEB via de Woningwet wordt verbreed naar betaalbare huur, wordt de vraag naar een gelijk speelveld alleen maar scherper.
Feilzers bezwaren sluiten aan bij zorgen die vorige week in het Financieele Dagblad werden geuit. Het kabinet heeft zelf een voorbehoud ingebouwd: de vrijstelling, goed voor 425 miljoen euro minder winstbelasting per jaar en zo’n 14 miljard euro extra leenruimte voor corporaties, gaat pas in als vaststaat dat er geen sprake is van ongeoorloofde staatssteun.
Johan Conijn van adviesbureau Finance Ideas ziet dat risico als reëel, vooral omdat de lastenverlichting ook de middenhuuractiviteiten van corporaties raakt, zo zegt hij tegenover de krant. De Europese Commissie heeft staatssteun voor betaalbare woningen recent verruimd, maar alleen op voorwaarde dat alle partijen die de dienst kunnen leveren gelijk worden behandeld, ongeacht hun rechtsvorm.
Komen private verhuurders niet in aanmerking, dan is volgens Conijn sprake van ongelijke behandeling. Ook VVD-Kamerlid Wendy van Eijk vroeg zich in de Kamer af of het kabinet zo geen ongelijk speelveld creëert.