In het kort
- In de eerste helft van 2026 sloot 8,3% van de starters een gemeentelijke starterslening af bovenop de hypotheek, tegen 3,2% vijf jaar geleden.
- De gemiddelde starterslening steeg in dezelfde periode van € 30.000 naar € 37.000.
- Het extra krediet landt voor een belangrijk deel op uitgeponde huurwoningen, de voormalige beleggerspanden die op de koopmarkt belanden.
Man in woning
Foto: CNS
Vastgoed Insider
Insiders lezen alles.
De complete kennisbank, premium artikelen, vier communities, webinars en de app. Voor beleggers die verder willen.
Steeds meer starters financieren hun eerste woning met een gemeentelijke starterslening bovenop de reguliere hypotheek. In de eerste helft van 2026 gebeurde dat bij 8,3% van de aankopen door starters, blijkt uit onderzoek van het Kadaster. Vijf jaar geleden lag dat aandeel nog op 3,2%, een meer dan verdubbeling in korte tijd.
Ook het bedrag loopt op. De gemiddelde starterslening kwam in het eerste halfjaar uit op € 37.000, tegen € 30.000 vijf jaar eerder. De leningen worden verstrekt door gemeenten via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn), waaraan ongeveer 300 van de 342 gemeenten meedoen.
Kansen voor de een, nadeel voor de ander
Voor starters met een lager inkomen biedt de regeling ruimte om extra te lenen en daarmee een hoger bod uit te brengen. Dat vergroot hun kans op een woning in een markt waarin overbieden eerder regel dan uitzondering is.
Die winst heeft een keerzijde. Huishoudens die niet voor de regeling in aanmerking komen, zien hun relatieve positie juist verslechteren. De starterslening verschuift de concurrentie vooral tussen kopers onderling. Per saldo draagt het extra geleende geld bij aan hogere prijzen voor bestaande woningen.
Het krediet volgt de uitpondgolf
Interessanter dan de vraag hoeveel er wordt bijgeleend, is de vraag wélke woningen ermee worden gekocht. Een belangrijk deel van dat krediet vindt zijn weg naar uitgeponde huurwoningen: de voormalige beleggerspanden die sinds de aangescherpte huurregels op de koopmarkt belanden. Dat zijn juist de woningen die qua prijs op de grens liggen van wat een starter zelfstandig kan financieren.
Zo functioneert de starterslening als brug tussen twee overheidsingrepen. De ene set regels beweegt verhuurders tot verkoop, de andere geeft starters net genoeg leencapaciteit om die vrijkomende woningen over te nemen.
De regeling helpt de een aan een woning, maar cementeert tegelijk de prijzen waartegen die woningen van de huur- naar de koopmarkt verhuizen.
Kritiek: meer krediet stuwt de prijzen
In vakkringen groeit de twijfel over dit soort regelingen. Adviseur Arnoud Vlak stelt dat het door de overheid gefaciliteerd toeleiden van steeds meer kapitaal naar de koopmarkt zowel kopers als huurders benadeelt. “De prijs van bestaande woningen en grond wordt opgedreven”.
Zijn alternatief is de mogelijkheden om woningen met geleend geld te kopen stapsgewijs terug te brengen, en vermogen fiscaal gelijk te behandelen ongeacht de vorm waarin het is vastgelegd.
Of de markt zichzelf corrigeert, is de vraag. Aan de bovenkant van de koopmarkt, boven de zeven ton, wordt verzadiging gesignaleerd, wat de vraag oproept of het einde van de prijsstijging in zicht komt. Vlak wijst dat idee van de hand en verwacht een volgende inflatiegolf die via lonen doorwerkt in de leencapaciteit.
Bij een LTI-norm van 4 tot 4,5 vertaalt elke euro nominale inkomensstijging zich immers in vier tot ruim vier euro extra leenruimte, met opnieuw opwaartse druk op de prijzen tot gevolg.